U bent hier

Gezond eten

Eet voedsel. Niet te veel. Voornamelijk planten. 

Dit krachtige en zeer degelijk voedingsadvies komt van Michael Pollan. 

Michael Pollan

Food Rules, an eater's manual

ISBN 978-0-0-141-04868-0

 

Er wordt heel wat geschreven over gezonde voeding, en veel van deze boeken zijn goed. Michael Pollan is wetenschapsjournalist, en hij schreef een klein en gebruiksvriendelijk boekje over onze voeding met 64 regels in 3 delen. Je vindt hier een deel van deze regels. Ze zijn makkelijker dan de voedingsdriehoek en zijn verbazend volledig. Hoewel ze ten dele berusten op volkswijsheden, werden vele ervan bevestigd door wetenschappelijk onderzoek.

 

 

Deel I

 Wat zal ik eten?
1

Eet voedsel.

Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan, omdat er zoveel nieuwe voedingsmiddelen op de markt komen. De meeste ervan verdienen volgens Pollan niet de naam 'voedsel', hij noemt het eetbare, voedselachtige substanties die in bedrijven worden gefabriceerd uit ingrediënten die normale mensen niet in hun voorraadkast hebben. Het menselijke lichaam is met te veel van deze additieven nog niet lang genoeg vertrouwd. De uitdaging van goed eten is om deze industriële nieuwigheden te vermijden.

 2 Eet niets dat je overgrootmoeder niet als voedsel zou herkennen. Mensen hebben een aangeboren voorkeur voor zoet, vet en zout. Deze smaken vind je niet zo gemakkelijk in de natuur, maar zijn erg gemakkelijk om te produceren. Het gevolg daarvan is dat wij van deze drie veel meer eten dan goed is. Met de regel van je overgrootmoeder ga je minder vet, zoet en zout kopen en eten. 
 6 Vermijd voedselproducten met meer dan vijf ingrediënten. Je kan ook een ander getal kiezen dan de vijf, maar hoe meer ingrediënten er in een voedingsmiddel zitten, hoe meer het voedselproduct behandeld is. Een lange lijst van ingrediënten in een recept om een gerecht te maken is natuurlijk iets anders, dat is wel in orde. 
 7

Vermijd voedselproducten met ingrediënten die een leerling van het derde leerjaar niet kan uitspreken. Houd het simpel!

 8 Vermijd voedselproducten die gezondheidsaanspraken maken. Dit lijkt tegenstrijdig, maar bedenk dit: om een gezondheidsaanspraak op de verpakking te hebben, moet er een verpakking zijn, zodat de kans groter is dat het bewerkt is. De gezondste producten in de winkel zijn de verswaren, en die maken geen gezondheidsaanspraken - er zit ook vaak geen verpakking rond. Beschouw de stilte van de wortelen niet als een teken dat ze niets waardevol te vertellen hebben over je gezondheid. 
 9 Vermijd voedselproducten met 'light' of 'low-fat' in hun naam. 
 11 Vermijd voedselproducten met advertenties op televisie. 
 13 Eet alleen voedsel dat uiteindelijk bederft. Fabrieksvoedsel bewaart veel langer dan vers voedsel. 
 14 Eet voedsel dat gemaakt werd van ingrediënten waarvan je weet hoe ze eruit zien in hun rauwe toestand, of hoe ze groeien in de natuur. Met deze regel vermijd je chemische additieven. 
 16 Koop je snacks op de boederijmarkt. Dan snack je met noten en gedroogde vruchten in plaats van chips en zoetigheid.  
 20 Het is geen voedsel als je het kreeg door een raam van je auto.  
 21 Het is geen voedsel als het dezelfde naam heeft in alle talen, zoals Big Mac, Pringles, Cheetos ...
   
Deel II Welk soort voedsel zal ik eten?
22 Eet meestal planten, voornamelijk bladeren. Een voedingspatroon dat rijk is aan dit plantaardige voedsel verlaagt het risico op overlijden door Westerse ziekten.
23 Behandel vlees als voedsel voor bijzondere gelegenheden.
24 Wat groeit op 1 been (paddenstoelen en planten) is gezonder dan wat groeit op twee benen (gevogelte) en dat is gezonder dan wat groeit op vier benen (koeien, varkens en andere zoogdieren). Dit Chinese spreekwoord vergeet de vis, die wel gezond is. 
25 Eet alle kleuren. 
26 Drink het kookwater van de groenten. Als je groenten kookt kan je het kookwater ervan gebruiken voor soep of saus. 
27 Eet vlees en zuivel van dieren die zelf goed gegeten hebben. 
28 Eet als een omnivoor. Een omnivoor is een dier dat heel verscheiden eet, en met de grotere verscheidenheid is de kans veel groter dat je voorziet in alle voedingsbehoeften van je lichaam.  
33

Eet ook eens voedsel dat voorverteerd is door bacterieën: yoghurt, zuurkool, soyasaus, zuurdesembrood. Deze voedingsmiddelen voorzien in je behoefte aan vitamine B12.

34 Voeg zelf zoet en zout toe aan je voedsel, zo eet je minder zoet en zout, en wen je ook niet aan de hoge concentraties. Koop bijvoorbeeld ongezoete zuivel en voeg zelf suiker of siroop toe. 
35 Eet zoet voedsel zoals je het in de natuur vindt. Dit betekent: appel in plaats van appelsap, banaan en niet smoothie. In de natuur komt suiker bijna altijd samen voor met vezel, en zo krijg je sneller een verzadigd gevoel dan wanneer je het sap apart drinkt. 
36 Eet geen ontbijtgranen die de kleur van de melk veranderen. 
39 Eet alleen junk-food als je het zelf klaarmaakt. Frietjes zijn veel werk, als je ze wil eten moet je aardappelen schillen, snijden, wassen, drogen en bakken - en alles opruimen. De kans is groot dat je minder vaak frietjes eet als je dat allemaal zelf moet doen. 
41 Eet vaker zoals de Fransen, of de Japanners, of de Italianen, of de Grieken. Als je traditionele voedingspatronen volgt, eet je veel gezonder. 
   
Deel III Hoe moet ik eten?  Niet te veel.
44 Betaal meer, eet minder. Ongezond eten is vaak goedkoper dan gezond eten. 
47 Eet als je trek hebt, niet uit verveling. 
49 Eet traag.
52 Eet uit kleine borden. 
54 Ontbijt als een koning, lunch als een prins, en eet je avondmaal als een arme man. Een ook: 'after lunch, sleep awhile, after dinner, walk a mile'. 
55 Eet maaltijden. We eten vaker snacks tussendoor, en minder maaltijden samen aan tafel.  
58 Eet alleen aan tafel. Een bureau is geen tafel. Als je eet zonder dat je aan een tafel zit, laat het dan alleen fruit en groenten zijn. 
60 Behandel traktaties als bijzondere gelegenheden. Er is niets mis met bijzonder voedsel voor bijzondere gelegenheden. 
63 Kook zelf. Hiermee krijg je op de best mogelijk manier greep op je voeding. 
64 Overtreed af en toe deze regels. Het is gezonder om niet te strak aan regels te hangen. 
...............  

In de lagere school wordt vaak - en terecht- gewerkt met de actieve voedingsdriehoek. Pollan benadrukt ook het sociale aspect van voedsel. Denk je dat leerlingen in een lagere school een vergelijking kunnen maken van beide modellen?

Een vergelijking is een lijstje van gelijkenissen en verschillen, en een besluit. 

In dit korte filmpje legt Pollan enkele van zijn regels verder uit. Op deze site kan je niet ondertitelen, maar dat kan je wel als je op YouTube kijkt.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hier vind je nog verschillende korte filmpjes van deze journalist over voedsel. 

https://www.youtube.com/watch?v=JH-Qv3f73x4

https://www.youtube.com/watch?v=snP40-unO0A

https://www.youtube.com/watch?v=4U097wiZGk4

https://www.youtube.com/watch?v=DhaG_Zi6izU

https://www.youtube.com/watch?v=OmrfrsnWng8

https://www.youtube.com/watch?v=YJIA5Qml5JY

https://www.youtube.com/watch?v=2KtYJ0c0lCk